Interest Coverage Ratio คืออะไร บริษัทกำไรดีแต่จ่ายดอกเบี้ยไหวหรือไม่

บริษัทมีกำไรเป็นบวกไม่ได้แปลว่ารับภาระดอกเบี้ยได้สบายเสมอไป Interest Coverage Ratio ช่วยตอบว่ากำไรที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานมีระยะเผื่อดอกเบี้ยมากน้อยเพียงใด

ตาชั่งเทียบเหรียญกำไรกับเอกสารภาระดอกเบี้ย สื่อถึงการประเมินความสามารถจ่ายดอกเบี้ย

Interest Coverage Ratio บอกว่ากำไรครอบคลุมดอกเบี้ยกี่เท่า

Interest Coverage Ratio หรืออัตราความสามารถจ่ายดอกเบี้ย ใช้ดูภาระดอกเบี้ยเทียบกับกำไร สูตรพื้นฐานคือ EBIT ÷ ดอกเบี้ยจ่าย โดย EBIT คือกำไรก่อนดอกเบี้ยและภาษี หากคำนวณได้ 4 เท่า หมายถึง EBIT ในงวดนั้นเป็น 4 เท่าของดอกเบี้ยจ่าย ยังไม่ได้บอกว่ามีเงินสดพอชำระหนี้ทั้งหมด 4 รอบ

เอกสารผลประกอบการปี 2016 ของ UCP ที่ยื่นต่อ SEC แสดง Coverage บนฐาน 12 เดือนย้อนหลัง พร้อมเตือนว่านิยาม EBIT แบบ Non-GAAP อาจต่างจากบริษัทอื่น จุดที่ต้องระวังคือคำอธิบายใช้คำว่า interest expensed แต่ตารางมีฐาน Interest Incurred อยู่ด้วย จึงต้องอ่านสูตร หมายเหตุ และรายการดอกเบี้ยควบคู่กัน ก่อนนำอัตราส่วนที่บริษัทประกาศไปเทียบกับสูตรทั่วไป (ตัวอย่างเอกสารบริษัทใน SEC EDGAR ปี 2016)

สูตรและตัวอย่างสมมติที่คำนวณตามได้

สมมติบริษัท A มีข้อมูลสำหรับรอบปีบัญชีหนึ่งปี สิ้นสุด 31 ธันวาคม 2568 (ข้อมูลสมมติทั้งหมด หน่วย ล้านดอลลาร์สหรัฐ) ได้แก่ EBIT 120 และดอกเบี้ยจ่าย 30 ดังนั้น 120 ÷ 30 = 4.0 เท่า ถ้า EBIT ลดลงเหลือ 60 แต่ดอกเบี้ยยัง 30 อัตราส่วนจะลดเหลือ 60 ÷ 30 = 2.0 เท่า

สถานการณ์สมมติEBIT (ล้าน USD)ดอกเบี้ย (ล้าน USD)Coverage
ปีฐาน120304.0 เท่า
กำไรลดครึ่งหนึ่ง60302.0 เท่า
กำไรลดมาก15300.5 เท่า

กรณี 0.5 เท่าหมายความว่า EBIT ต่ำกว่าดอกเบี้ยจ่ายในช่วงเวลานั้น แต่ไม่อาจสรุปทันทีว่าบริษัทจะผิดนัดชำระหนี้ เพราะยังต้องตรวจเงินสด เงินกู้ที่มีอยู่ และกำหนดชำระเงินจริงด้วย

หา EBIT และดอกเบี้ยจากงบอย่างไร

  1. เปิดงบกำไรขาดทุนและหมายเหตุประกอบงบของบริษัทในงวดเดียวกัน เช่น 12 เดือนล่าสุด อย่านำ EBIT ทั้งปีไปหารดอกเบี้ยเพียงไตรมาสเดียว
  2. ดูว่าบริษัทแสดงกำไรจากการดำเนินงาน (Operating Income) หรือ EBIT อย่างไร เพราะ EBIT ไม่จำเป็นต้องตรงกับ Operating Income ทุกบริษัท
  3. ตรวจ Interest Expense รวมดอกเบี้ยที่บันทึกในต้นทุนขายหรือรายการอื่นหรือไม่ และมีดอกเบี้ยที่บันทึกเป็นต้นทุนสินทรัพย์ (capitalized interest) หรือไม่
  4. หากบริษัทเปิดเผยสูตร Coverage ตามสัญญาเงินกู้ ให้ใช้คำจำกัดความในสัญญานั้นเมื่ออ่านเงื่อนไขทางการเงิน (covenant) ไม่แทนด้วยสูตรทั่วไปโดยอัตโนมัติ
  5. เทียบหลายงวดและดูแนวโน้มร่วมกับกระแสเงินสดจากการดำเนินงาน

ถ้าดอกเบี้ยจ่ายเป็นศูนย์ สูตรหารจะไม่ให้ตัวเลขที่มีความหมาย ไม่ควรรายงานเป็นอัตราส่วนจำนวนมากโดยไม่มีคำอธิบาย หาก EBIT ติดลบ ค่าที่หารได้จะติดลบด้วย ซึ่งบอกว่าฐานกำไรที่เลือกไม่ครอบคลุมดอกเบี้ยในงวดนั้น ไม่ควรใช้ค่าติดลบมาจัดอันดับความปลอดภัยแบบเดียวกับบริษัทที่มีกำไร ควรแสดงค่าต้นทางและเหตุที่ขาดทุนควบคู่กัน

SEC ข้อ 103.01 และ 103.02 อธิบายว่า EBIT ที่คำนวณต่างจากกำไรสุทธิก่อนดอกเบี้ยและภาษีควรใช้ชื่อที่แยกให้ชัด และต้องระวังการใช้ Operating Income เป็นฐานแทนโดยไม่ตรวจการกระทบยอด หากบริษัทมีรายการปรับปรุง ให้จดรายการที่ตัดออกก่อนเทียบ Coverage ข้ามงวด

ทำไม Coverage สูงก็ยังไม่ใช่คำตอบทั้งหมด

ใช้ร่วมกับงบกระแสเงินสดและกำหนดชำระหนี้

ลองกรณีที่กำไรลดพร้อมดอกเบี้ยเพิ่ม: จาก EBIT 120 และดอกเบี้ย 30 ล้านดอลลาร์ในปีฐาน หากปีสมมติถัดไป EBIT เหลือ 60 และดอกเบี้ยเป็น 40 จะได้ Coverage 60 ÷ 40 = 1.5 เท่า แทน 2 เท่าของกรณีที่เปลี่ยนเฉพาะกำไร ทั้งสองยอดต้องอยู่ในงวดเดียวกัน การตั้งดอกเบี้ย 40 เป็นสมมติฐานฝึกคิด ไม่ได้อนุมานจากข่าวขึ้นดอกเบี้ยนโยบาย และ 1.5 เท่าก็ยังไม่ใช่เกณฑ์ยืนยันว่าจะจ่ายหนี้ได้หรือผิดนัด

หลังคำนวณแล้วให้ถามต่อว่า EBIT สม่ำเสมอหรือไม่ กระแสเงินสดจากการดำเนินงานเพียงพอหรือไม่ หนี้ก้อนใหญ่จะครบกำหนดเมื่อไร และบริษัทมีสภาพคล่องสำรองเท่าไร การดู Interest Coverage เป็นจุดเริ่มต้นของการอ่านความเสี่ยงหนี้ ไม่ใช่คะแนนตัดสินหุ้นว่าควรซื้อหรือขาย

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุนเฉพาะบุคคล ตัวเลขบริษัท A เป็นตัวอย่างสมมติ ส่วนเอกสาร SEC ใช้ยืนยันวิธีที่บริษัทจริงเปิดเผยนิยาม ไม่ได้นำตัวเลขบริษัทจริงมาทำกรณีศึกษา

อ่านต่ออ่านงบกระแสเงินสด 3 กิจกรรมใช้ตรวจว่ากำไรและเงินสดที่บริษัทมีต่างกันอย่างไร

แหล่งข้อมูล

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการเงินหรือการลงทุนเฉพาะบุคคล ตัวเลขตัวอย่างเป็นสมมติ และข้อมูลที่เปลี่ยนตามเวลาควรตรวจจากแหล่งต้นทาง ณ วันที่ใช้งาน