APR กับ APY ต่างกันอย่างไร อ่านดอกเบี้ยเงินกู้และเงินฝากไม่ให้สับสน
เห็นโฆษณาเงินฝาก APY 6% และสินเชื่อ APR 6% แล้วถือว่าเป็นตัวเลขแบบเดียวกันได้หรือไม่? ทั้งสองเป็นอัตรารายปีแต่บอกคนละเรื่อง และต้องดูวิธีคำนวณประกอบ

APR บอกต้นทุนกู้ ส่วน APY บอกผลตอบแทนเงินฝากในกรอบสหรัฐฯ
คำตอบสั้น ๆ: APR (Annual Percentage Rate) เป็นตัวชี้วัดต้นทุนสินเชื่อรายปี โดยสำหรับสินเชื่อหลายประเภทในสหรัฐฯ จะสะท้อนดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียมที่เข้าเกณฑ์ตามวิธีคำนวณที่กำหนด จึงอาจสูงกว่าอัตราดอกเบี้ยหน้าสัญญา ส่วน APY (Annual Percentage Yield) ใช้บอกผลตอบแทนเงินฝากรายปีโดยคำนึงถึงการทบต้นของดอกเบี้ยตามนิยามการเปิดเผยข้อมูลเงินฝากในสหรัฐฯ ดู CFPB: Interest rate vs APR และ CFPB: APY calculation
บทความนี้ใช้ความหมายของ APR และ APY ตามผลิตภัณฑ์การเงินสหรัฐฯ หากดูโฆษณาของธนาคารไทย อย่าเพิ่งถือว่าใช้นิยามและกฎเดียวกัน ให้ตรวจเอกสารผลิตภัณฑ์ของประเทศนั้นก่อนเปรียบเทียบ
ตัวอย่างสมมติ: ดอกเบี้ย 6% ทบต้นรายเดือน ให้ APY เท่าไร
สมมติเงินฝาก 10,000 ดอลลาร์สหรัฐ (USD) ได้อัตราดอกเบี้ยระบุ 6% ต่อปี คงที่ตลอดปี ทบต้นเดือนละหนึ่งครั้ง ไม่มีฝากถอนเพิ่ม ภาษี ค่าธรรมเนียม หรือข้อจำกัดยอดเงิน สูตรแบบง่ายสำหรับอัตราระบุคงที่และทบต้นเท่ากันคือ:
APY = (1 + r/n)n − 1 โดย r คืออัตราระบุต่อปีในรูปทศนิยม และ n คือจำนวนรอบทบต้นต่อปี
แทนค่า (1 + 0.06/12)12 − 1 ≈ 0.061678 หรือ APY ประมาณ 6.17% เงินปลายปีประมาณ 10,616.78 USD เพิ่มขึ้น 616.78 USD จากดอกเบี้ยทบต้น หากไม่ทบต้นเลยตามสมมติฐานเดียวกัน ดอกเบี้ยหนึ่งปีจะเป็น 600 USD
สูตรนี้เป็นตัวอย่างคณิตศาสตร์ ไม่ใช่สูตรครอบคลุมบัญชีทุกแบบ กฎการเปิดเผย APY ของสหรัฐฯ มีรายละเอียดสำหรับบัญชีอัตราเปลี่ยนแปลง ขั้นบันได และระยะเวลาฝากต่างกัน ดู Appendix A
ทำไมไม่ควรนำ APR ไปแทนในสูตร APY
ตรวจย้อนจากเงินปลายปีในตัวอย่าง: (10,616.78 − 10,000) ÷ 10,000 × 100 ≈ 6.17% ส่วนดอกเบี้ยที่มากกว่ากรณีไม่ทบต้นคือ 616.78 − 600 = 16.78 USD โดยปัดยอดแสดงผลสองตำแหน่ง ผลต่างนี้เกิดจากสมมติฐานทบต้นรายเดือน ไม่ใช่ค่าธรรมเนียมที่รวมใน APR และยังไม่ใช่ยอดสุทธิหลังภาษีของบัญชีจริง
สมมติสินเชื่อสองแห่งโฆษณาอัตราดอกเบี้ยหน้าสัญญา 8% เท่ากัน แต่แห่งหนึ่งมีค่าธรรมเนียมจัดสินเชื่อที่เข้าเกณฑ์คำนวณ APR มากกว่า APR ที่เปิดเผยอาจต่างกันได้ ทั้งที่อัตราดอกเบี้ยหน้าสัญญาเท่ากัน อย่างไรก็ดี ไม่สามารถนำค่าธรรมเนียมมาบวกกับ 8% ตรง ๆ เพื่อคำนวณ APR ที่ถูกต้องได้ เพราะวิธีคำนวณขึ้นกับกระแสเงินสด ระยะเวลา และกฎของผลิตภัณฑ์
หากเป็นบัตรเครดิต สินเชื่อบ้าน หรือสินเชื่อรถยนต์ ยังมีวิธีคิดดอกเบี้ยและเงื่อนไขต่างกัน CFPB เตือนว่าการเปรียบเทียบ APR ของสินเชื่ออัตราคงที่กับอัตราปรับเปลี่ยนต้องระวัง เพราะ APR ไม่ใช่เพดานดอกเบี้ยในอนาคต
เช็กก่อนตัดสินใจ: ห้าจุดก่อนเปรียบเทียบตัวเลขโฆษณา
- ผลิตภัณฑ์เป็นเงินฝากหรือเงินกู้ และอัตราที่เห็นเป็น interest rate, APR หรือ APY
- อัตราคงที่หรือเปลี่ยนแปลงได้ และมีผลถึงวันใด
- ทบต้นหรือคิดดอกเบี้ยบ่อยแค่ไหน มีขั้นต่ำหรือเพดานยอดเงินหรือไม่
- ค่าธรรมเนียม ภาษี เงื่อนไขปิดบัญชีก่อนกำหนด และการถอนเงินมีอะไรบ้าง
- ตัวเลขสองแห่งอ้างระยะเวลา สกุลเงิน และข้อกำหนดประเทศเดียวกันหรือไม่
นำไปใช้ต่อ: เทียบอัตราชนิดเดียวกันภายใต้เงื่อนไขใกล้เคียงกัน แล้วดูยอดเงินรับ จ่าย และกำหนดเวลาจริงประกอบ หากต้องการเห็นผลของความถี่ในการทบต้น ให้ลองเปลี่ยนอัตราและระยะเวลาในเครื่องมือดอกเบี้ยทบต้นด้านล่าง บทความนี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำสินเชื่อหรือการลงทุนเฉพาะบุคคล
แหล่งข้อมูล
- CFPB: Loan interest rate versus APR
- CFPB: Regulation DD Appendix A, APY calculation
- CFPB: Mortgage interest rate versus APR
ตรวจเอกสาร CFPB วันที่ 17 ตุลาคม 2569 ตัวเลข 6% และ 10,000 USD เป็นสมมติฐาน ไม่ใช่อัตราปัจจุบันหรือข้อกำหนดเงินฝากไทย; ไม่ใช่คำแนะนำการเงินเฉพาะบุคคล